وقتی بنبست تبدیل به بزرگراه میشود: معجزه دریای سرخ و خدای راهگشا
همه ما در زندگی لحظاتی را تجربه کردهایم که حس میکنیم در بنبست مطلق قرار گرفتهایم. لحظاتی که راه بازگشت مسدود است و مسیر روبرو غیرممکن به نظر میرسد. در چنین شرایطی، ترس بر افکار ما مسلط میشود و این احساس به سراغمان میآید که همهچیز به پایان رسیده است. اما کتاب مقدس به ما یادآوری میکند که دقیقاً در همین نقطهی ناامیدی انسان، قدرت خدای معجزهگر آغاز میشود. ماجرای خروج قوم اسرائیل از مصر و مواجهه آنها با دریای سرخ، قویترین تصویر از خدایی است که در میان بنبستها راه میسازد.
شبِ بنبست: بین ارابههای مصر و امواج دریا
داستان در کتاب خروج، فصل ۱۴ رخ میدهد. قوم اسرائیل پس از قرنها اسارت، تازه از مصر خارج شده بودند. فرعون که از اجازه دادن به آنها پشیمان شده بود، تصمیم گرفت آنها را تعقیب کند: «فرعون نزدیک شد و بنیاسرائیل چشمان خود را برافراشته، دیدند که اینک مصریان از عقب ایشان میآیند. پس بنیاسرائیل به شدت ترسیدند و نزد خداوند ناله کردند» (خروج ۱۴: ۱۰).
وضعیت غیرقابل تحمل بود. پشت سرشان ششصد ارابه جنگی برگزیده و تمام ارتش قدرتمند مصر با سرعت نزدیک میشدند (آیه ۷) و در برابرشان پهنهی وسیع و خروشان دریای سرخ قرار داشت. هیچ راه فراری وجود نداشت. مردم که دچار ترس و هلاکت شده بودند، بر سر موسی فریاد زدند: «آیا در مصر قبر نبود که ما را آوردی تا در بیابان بمیریم؟» (آیه ۱۱). ترس، رؤیت و حافظه آنها را تاریک کرده بود؛ آنها معجزات دهگانه مصر را فراموش کرده بودند و فقط مرگ را میدیدند.
فرمانِ ایستادن و دیدن نجات خدا
در این لحظه حیاتی، ایمانی که در قلب موسی بود، در برابر موج ترس قوم ایستاد. او به مردم گفت:
«نترسید! بایستید و نجاتی را که خداوند امروز برای شما پدید خواهد آورد ببینید؛ زیرا مصریانی را که امروز میبینید، دیگر تا به ابد نخواهید دید. خداوند برای شما جنگ خواهد کرد و شما آرام خواهید ماند.» (خروج ۱۴: ۱۳-۱۴)
این اولین درس بنبستهاست: گاهی اوقات کاری که باید بکنیم این نیست که به دنبال راهحلهای ناامیدانه انسانی بدویم، بلکه باید بایستیم، آرام گیریم و به نجات خدا اعتماد کنیم.
شکافتن دریا: پیدایش راهی در دل آبها
سپس دستور الهی فرارسید: «به بنیاسرائیل بگو که پیش بروند» (آیه ۱۵). اما چطور پیش بروند وقتی روبروی آنها آب است؟ خدا به موسی گفت: «عصای خود را برافراز و دست خود را بر دریا دراز کن و آن را بشکاف تا بنیاسرائیل از میان دریا بر خشک بپیمایند» (آیه ۱۶).
کتاب مقدس توصیف میکند که خدا چگونه کاری غیرممکن را ممکن ساخت: «و موسی دست خود را بر دریا دراز کرد و خداوند دریا را به وسیله باد شرقیِ شدیدی تمام آن شب بازگردانید و دریا را خشک ساخت و آبها شکافته شد. و بنیاسرائیل از میان دریا بر خشکی رفتند و آبها برای ایشان بر راست و چپشان دیوار بود» (خروج ۱۴: ۲۱-۲۲).
آنچه راه فرار را بسته بود، با تدبیر و قدرت الهی به دو دیوار محافظ تبدیل شد. خدای راهگشا، بزرگراهی امن در دلِ عمیقترین آبها ایجاد کرد؛ راهی که نه تنها فرزندانش را به سلامت عبور داد، بلکه تمام ارتش دشمن که آنها را تعقیب میکردند، در همان آبها غرورشان در هم شکسته شد و نابود شدند (آیه ۲۸).
مسیح، معجزه نهایی خروج و عبور از بنبست گناه
داستان دریای سرخ فقط یک حادثه تاریخی نیست؛ این داستان سایه و تصویری از یک «خروج بزرگتر» است که قرنها بعد توسط عیسی مسیح به انجام رسید. بشریت در بنبستی عمیقتر گرفتار شده بود: بنبست گناه، اسارت شریر و ترس از مرگ. ما هیچ راهی برای نجات خود نداشتیم و مرگ ابدی مانند ارتش فرعون ما را تعقیب میکرد.
اما همانطور که خدا دریای سرخ را شکافت، عیسی مسیح نیز با مرگ و رستاخیز خود، بنبست گناه و مرگ را برای ما شکافت. پولس رسول در اول قرنتیان ۱۰: ۱-۲ عبور از دریای سرخ را نشانهای از تعمید و نجات میداند. مسیح راهی جدید و زنده برای ما گشود، راهی که از دلِ مرگ به سوی زندگی ابدی میرود:
«پس ای برادران، چون به واسطه خون عیسی جرأت داریم که به مکان اقدس وارد شویم، از آن راهِ تازه و زندهای که او از میان حجاب برای ما گشود…» (عبرانیان ۱۰: ۱۹-۲۰)
امروز، اگر در زندگی خود با دریای سرخِ مشکلات، بیماری، ناکامی یا درهای بسته روبرو هستید، به خاطر داشته باشید که خدای موسی، خدای شماست. او تغییر نکرده است. او هنوز هم همان خدایی است که میتواند در بیابانها راه و در بیابانها نهرها جاری سازد (اشعیا ۴۳: ۱۹). راهی که او برای فرزندانش میسازد، امنترین مسیر است، حتی اگر تمام جهان فقط بنبست و دریا را ببینند.